واژهنامه تخصصی فشن
اصطلاحات کلیدی صنعت فشن — از A تا Z به فارسی
واژهنامه تخصصی فشن
هر صنعت زبان خاص خود را دارد. برای اینکه بتوانید در محیطهای حرفهای فشن — از آتلیه تا تحریریه مجله مد — با اطمینان صحبت کنید، باید این اصطلاحات را بدانید.
نحوه استفاده از این واژهنامه
این واژهنامه بر اساس حروف الفبای انگلیسی مرتب شده، چون اکثر اصطلاحات فشن اصالتاً انگلیسی یا فرانسوی هستند. معادل فارسی و توضیح هر کدام آمده است.
A
کارگاه یا استودیوی یک طراح مد. در اصل به جایی میگویند که Haute Couture دوخته میشود — فضایی که صنعتگران ماهر دست به خیاطی میزنند. امروز به هر استودیوی طراحی حرفهای اتلیه میگویند.
سبکی که از نرمهای مرسوم فاصله میگیرد و پیشرو است. طراحانی مانند Rei Kawakubo (Comme des Garçons) یا Hussein Chalayan آوانگارد هستند — لباسهایشان بیشتر به هنر تجربی شبیه است تا پوشاک روزانه.
تمام پوشیدنیهای غیر از لباس اصلی: کفش، کیف، کمربند، جواهرات، کلاه، عینک، ساعت. در فشن میگویند: «اکسسوری درست میتواند یک لباس ساده را تبدیل به یک ست بینظیر کند.»
B
لباسی که کاملاً بر اساس اندازهگیریهای یک مشتری خاص دوخته شده — برخلاف Ready-to-Wear که سایزبندی استاندارد دارد. بالاترین سطح خیاطی. «Bespoke Suit» گرانقیمتترین نوع کتوشلوار است.
مجموع تمام عناصر بصری و مفهومی که یک برند را از دیگران متمایز میکند: لوگو، رنگها، فونت، لحن، ارزشها. Chanel = سیاه و سفید، کلاسیک، زنانگی. Supreme = قرمز، خیابانی، محدود.
C
مجموعهای محدود از لباسهای اساسی که همه با هم ست میشوند. فلسفه: به جای داشتن ۱۰۰ لباس که هیچکدام با هم ست نیستند، ۳۰ تا ۴۰ لباس اساسی داشته باشید که میتوانید دهها ست متفاوت از آنها بسازید.
مجموعه رنگهایی که در یک کلکسیون یا محصول استفاده میشود. طراحان معمولاً قبل از طراحی لباس، Colorway را مشخص میکنند — رنگهایی که در کل کلکسیون هماهنگ باشند.
از فرانسوی به معنای «خیاطی». در فشن به معنای لباسهای دستدوز و سفارشی بسیار باکیفیت. Haute Couture (مد عالی) بالاترین سطح آن است که توسط Fédération de la Haute Couture در پاریس تنظیم میشود.
D
تکنیک طراحی لباس که در آن پارچه مستقیماً روی مانکن یا بدن دریپ (آویزان) میشود تا شکل لباس شکل بگیرد — برخلاف روش flat pattern که ابتدا روی کاغذ طراحی میشود. تکنیک محبوب طراحانی مانند Madeleine Vionnet.
E–F
هر نوع جزئیاتی که به لباس اضافه میشود: دوخت مروارید، سنگدوزی، گلدوزی، لیزرکات، پلیسه، توری. Embellishment میتواند یک لباس ساده را تبدیل به یک شاهکار کند.
مدل کسبوکاری که در آن لباس با سرعت بالا، هزینه کم و حجم زیاد تولید میشود تا با آخرین ترندها هماهنگ باشد. برندهای معروف: Zara, H&M, Shein. انتقاد اصلی: آلودگی محیط زیست و استثمار کارگران.
مدلی که بدنش برای آزمایش پوشش لباس استفاده میشود — نه برای عکاسی. اندازههای بدن Fit Model باید کاملاً با استانداردهای طراح مطابقت داشته باشد.
G–H
سبک پوشاک که در دهه ۱۹۹۰ از موسیقی Grunge سیاتل متولد شد. ویژگیها: لباسهای پوشیده و کثیفنما، لایهبندی، جینهای پاره، چکمههای سنگین (Dr. Martens). Kurt Cobain نماد این سبک بود.
بالاترین سطح فشن فرانسوی. هر لباس Haute Couture کاملاً دستدوز و برای یک مشتری خاص سفارشی است. ساعتهای کاری که صرف هر لباس میشود ممکن است به هزاران ساعت برسد. قیمت: از چند ده هزار تا چند صد هزار دلار.
L–M
کاتالوگ بصری از یک کلکسیون — معمولاً عکسهای هنری از لباسها روی مدل. Lookbook ابزار اصلی بازاریابی برندهای فشن است.
بالاترین سطح کیفیت، قیمت و پرستیژ در فشن. لاکچری بودن به کیفیت مواد اولیه، مهارت صنعتگری، کمیابی و ارزش برند بستگی دارد. LVMH (Louis Vuitton Moët Hennessy) و Kering (Gucci, Saint Laurent) بزرگترین گروههای لاکچری جهان هستند.
P–R
فرآیند تبدیل طراحی دوبعدی به الگوهای کاغذی که برای برش پارچه استفاده میشود. الگوساز (Pattern Maker) یکی از مهارتسازترین مشاغل صنعت فشن است.
فرانسوی به معنای «آماده برای پوشیدن» — همان Ready-to-Wear. لباسهایی که در تیراژ بالا و با سایزبندی استاندارد تولید میشوند. در تقابل با Haute Couture است.
پیست نمایش مد. طراحان در هفتههای مد (Fashion Weeks) کلکسیونهای جدیدشان را روی رانوی نشان میدهند. Runway Collection معمولاً خلاقانهتر و کمتر عملی از خط تجاری طراح است.
S–T
شکل کلی و خطوط بیرونی لباس — یکی از پنج عنصر اصلی فشن. (→ بخش عناصر فشن را ببینید)
جنبشی در مقابل Fast Fashion — تأکید بر کیفیت به جای کمیت، تولید اخلاقی، دوام محصول و مصرف آگاهانه. (→ فصل فشن پایدار را ببینید)
سبکی که از فرهنگ خیابان، اسکیتبرد، هیپهاپ و ورزش الهام گرفته. Supreme, Off-White, Palace برندهای اصلی این سبک هستند. امروز Streetwear از خیابان به مد لاکچری نفوذ کرده.
به هر نوع ماده بافتهشده یا پیوندخوردهای که در تولید لباس استفاده میشود گفته میشود. Textile Design رشتهای مستقل است که طراحان متخصصی دارد.
سبک یا ویژگی خاصی که در یک بازه زمانی محبوب میشود. ترندها توسط هفتههای مد، اینفلوئنسرها، سلبریتیها و تحلیلگران Trend Forecasting پیشبینی و منتشر میشوند.
V–Z
به لباسهایی گفته میشود که حداقل ۲۰ سال از عمرشان گذشته و نمادنگر دوران خود هستند. (با «کارکرده» فرق دارد!) پوشیدن لباس وینتیج هم از نظر پایداری و هم از نظر استایل ارزشمند است.
لباسهای پایهای که هر کمدی باید داشته باشد: یک شلوار جین خوب، یک تیشرت سفید، یک بلیزر، یک کفش چرم کلاسیک. (→ فصل کمد ایدهآل را ببینید)
آلمانی به معنای «روح زمانه». در فشن، Zeitgeist به روحیه و احساس غالب یک دوره اشاره دارد که در پوشاک آن زمان منعکس میشود. مد خوب همیشه Zeitgeist زمانش را ترجمه میکند.
واژهنامه در حال گسترش است
صنعت فشن هر روز با اصطلاحات جدیدی غنیتر میشود. اگر با اصطلاحی روبرو شدید که اینجا نیست، در دورههای آموزشگاه ماسا میتوانید سوال بپرسید.
بازگشت به: مبانی فشن | قدم بعدی: فصل طراحی لباس